BAKIŞ AÇISI

Bakış açısı, bir konuyu belirli bir yönden incelemektir. Bütün kavramı, bilgi bütünlüğü bir bakış açısıdır.
Uluslaşma, yerel ve ulusala dayanarak çağdaş uygarlığı amaçlar. Yerelden ulusala, ulusaldan evrensele gitme çabası vardır. Yerli ve ulusal, çağdaş ve evrensel değerlere, uygun olmalıdır.
Kültür-medeniyet, insanın ürettiği her şeydir. Kültür-medeniyet, ilkelden moderne yükselen bir eğri çizer. Her toplum bu eğri üzerinde yerini alır.
Bilgi bütündür. Bilginin parçaları vardır. Laiklik, din işleri ve devlet işlerinin ayrılması yanında, dini bilgi ve devlet bilgisi bütünlüğüdür. Dini bilgi ve devlet bilgisi tanımın yani laikliğin içindedir. Bütün dinler din işlerinin içindedir. Bütün bilimler devlet işlerinin içindedir.
Tarihin “neden” sorusuna cevap verecek bir kurama ihtiyacı vardır. Bu kuram “insan eylemini” tarihin oluşmasında merkeze koyar. İnsanlar, üretmeye başlar başlamaz “dilin de düşüncenin de “ üretim sürecindeki insanın, varlığına bağlı olarak geliştiği görülür. Merkezinde insan olan tarih kuramıdır bu.
Neden sorusuna, ne yapmalı, nasıl yapmalı sorularını da eklemeliyiz. Beş N bir K “ne, nerede, ne zaman, nasıl, niçin, kim” demektir.
İnsanlar, kendi tarihlerini kendileri yaparlar. Doğrudan karşı karşıya kaldıkları ve geçmişten gelen koşullar içinde tarihlerini yaparlar. Tarihimizi yapmak için koşulları zorlamak, güçlerimizi birleştirmenin yollarını aramak gerekir.
Etika, erdem demektir. İnsanın iki doğal içgüdüsüne dayandırılır. Bu iki içgüdü yardımseverlik ve mutluluktur. Etika, insan odaklı bir dünya düzeni hedefler.
Etika, dinden bağımsız ahlak anlayışıdır. Etika, hem akla hem içgüdülere dayanır. Özgür düşünmek için her bildiğinden kuşku duyup, her şeyi sorgulayıp, yeni baştan öğrenmesi gerekir. Etika-erdemli olmak, sınır tanımadan bilgi edinmek azmi veya zevkiyle mümkündür.
Dine bağlı ahlak anlayışında, imana bağlı yardımseverlik ve mutluluk vardır. Yardımseverlik, Tanrısal ödülün ve cennetin kapılarını açar. Tanrı katında değerlendirilecek olması, mutluluk yaratır. Dinde mutluluk, Tanrı sevgisidir. Her iş her uğraş Tanrı sevgisine sadakattir.
Din eğitimi, inancı aklın önüne koyar. Din, dogmalara kuşku duymayı günah sayar. Sorgulamayı yasaklar.
Kuşku ve sorgu yasak olunca, düşünce donar-kalıplaşır. Yenilik üretilemez olur. Bilginin yolu kesilmiş olur. İcat edilen ve edilecek olan her şey kutsal kitapta yazılıdır.
Dini bilgi ile dünyaya, kutsal kitabın sayfaları arasından, ayetlerin çizdiği çerçeve içinden bakılır. Yorum yapılır.
Düşünür, kanıta önem verir. Mutlak, muhtemel ve şüphelinin sınırlarını kesin çizer.
Bilimsel ve teknolojik icatlar, doğa bilgisi ile yapılır. Teoriye bağlı pratik çalışmalar yapılıp icatlar yapılır.
İnsan, gönüllü olarak veya beklenti ile hareket eder. Gönüllü davranışta karşılık beklemeden yardım etmek vardır. Beklentiye göre davranışta bir karşılık beklenir. Gönüllü davranıp yardım etmeliyiz.
Düşünmek, düşünce yasağına karşı olmaktır. Düşüncenin yasaklandığı yerde gelişme olmaz. Demokraside düşünce serbesttir. Davranış sınırlanır, yasaklanır.