CUMHURİYET TARİHİ

İbrahim Sanalp

ibrahim@kestelyore.com

Sinan Meydan, Sözcü Gazetesi…

“Camiler kapatıldı, satıldı, ahır yapıldı” eleştirisi, suçlaması belgeye, delile dayanmayan eleştiri, suçlamadır. Belgeye, delile dayanmayan eleştiri, suçlama topluma zarar verir. Yalan söylenmiş, dedikodu yapılmış olur.

Camileri kapatan, yakan, ahır yapan işgalci düşman kuvvetleridir. Bu camiler daha sonra Cumhuriyet idaresi tarafından onarıldı. Eski eserlerin bakımı, tamiri için Vakıflar Müdürlüğü kuruldu. Bütçeden, bu müdürlüğe para ayrıldı.

İhtiyaç fazlası cami yapıları boş duruyordu. İhtiyaç fazlasını tespit olarak, beş yüz metre yakındaki iki camiden biri ihtiyaç fazlası olarak belirlendi. Para, kaynak azlığından bir tanesi ancak onarıldı. İhtiyaç fazlası camilerin sayısı, beş yüz on üçtür. Bu camiler bakım onarım istiyordu.

Camiler açıktı. Ezanlar Türkçe okunuyordu. İsteyen namazını kılıyordu. Dini bayramlar, coşku ile kutlanıyordu. Atatürk, “Kuran’ı, Buhari hadislerini, hutbeleri, ezanı Türkçeye tercüme ettirdi. Yeni harfler ile bastırdı. Hutbenin Türkçe verilmesini sağladı. Hutbede bilgi, ders verilmesini sağladı. Devlet başkanının isminin zikredilmesine son verdi. İmamların cüppe giymelerini ibadet kuralları ile sınırladı.

Cumhuriyet Çocuğunun Din Dersleri, Askerin Din Kitabı, Yeni Hutbeler adıyla dini kitaplar basılıp dağıtıldı.

Diyanet İşleri Başkanlığı’na bağlı Kuran Kursları’nda isteyen Kuran öğreniyordu.

Osmanlı’da, medreselerde, “edebiyat, bilim dili Arapça ve Farsça” idi. Türkçe, halk arasında, sokakta, kahvede, tekkede yaşama şansı buldu.

Arapça, Farsça eserler verenlerin eserleri, yaşadıkları dönemde de, Türk halkı tarafından anlaşılmıyordu. Bugün de anlaşılmıyor. Yazılı metinler, Türkçeye tercüme ediliyor. Örnek olarak, Fuzuli ve Baki gibi Divan şairlerini verebiliriz.

Türkçe eserler veren Yunus Emre, Karacaoğlan gibi şairlerin eserleri hem yaşadıkları dönemde hem de günümüzde rahatça anlaşılmaktadır.

Dil Devrimi, Arapça ve Farsça istilası altında olan Türkçemizi kurtardı. Türk Dil Kurumu, Türkçe sözcüklerin derlemesini, taramasını yaptı. Türkçe sözcük türetildi. Matematik ve geometri terimlerini bizzat Atatürk türetti. Üçgen, dörtgen, toplama, çıkarma, çarpma gibi.

İskilipli Atıf Hoca, Milli Mücadele yıllarında, Mustafa Kemal ve silah arkadaşlarının öldürülmelerini isteyen bildiriler yayımlayan “Teali İslam Cemiyeti’nin” başkanıdır. Bu suçu nedeniyle asılmıştır. Frenk Mukallitliği ve Şapka adlı bir risalesi ile halkı kışkırtması da ayrı bir suçtur.

Cumhuriyet’in ilk yıllarında, üç bin sekiz yüz kırk kilometresi yabancı şirketlerden satın alınan, iki yüz elli altı kilometresi Ruslardan kalan toplam, dört bin doksan altı kilometre demiryolu vardı. CHP’nin tek parti döneminde, üç bin beş yüz yetmiş dokuz kilometre demiryolu yapıldı. Demokrat Parti döneminde, iki yüz altmış altı kilometre demiryolu inşa edildi. 2002 sonuna kadar işbaşında olan hükümetler, altı yüz yetmiş dokuz kilometre demiryolu inşa ettiler. 2003-2012 yılları arasındaki on yıllık dönemde, bin seksen beş kilometre demiryolu yapıldı.

Cumhuriyet’in inşa ettiği demiryolları, Ankara’nın doğusuna uzanıyordu. Demiryolları, doğu-batı, kuzey-güney hatlarıyla Anadolu’yu birbirine bağlıyordu. Ayrıca Cumhuriyet’in demiryolları, milli sermaye ve milli emekle yapılan demiryollarıdır.

“Ari Irk” kuramına dayanan antropolojiye göre Türkler, Ari Irk sayılmıyordu. “Uygarlık Kuran Asyenik Brakisefaller” kuramını savunan Latin antropoloji ile Ari Irk kuramına karşı çıkıldı. Bu doğrultuda Türk Antropoloji Kurumu kuruldu. Türklerin diğer ırklar ile eşit olduğu anlatıldı.

Irklar nazariyelerini sömürgeciler, emperyalistler icat ettiler. Ari Irk kuramı, hakka ve hakikate karşıdır. Sömürgecilerin, emperyalistlerin baskı kurmak için ortaya attıkları ırk nazariyesinin ilmi bir kıymeti yoktur.

Atatürk, ırkçılığı asla benimsemedi. Türk milletini, Cumhuriyet’i kuran Türkiye halkı olarak tanımladı.

Osmanlı arşivleri, başbakanlığa bağlı olarak korumaya alındı. Uzman nezaretinde, Osmanlı belgelerinin bilimsel tasnifi yapıldı. Arşiv Umum Müdürlüğü kuruldu. Tarihçiler, bu Osmanlı arşivlerinde çalışarak Cumhuriyet döneminde, Osmanlı tarihini yazdılar.