Son Dakika


Patates, insanların ortaçağdan kurtuluşunu sağlayan keşiflerden birisidir. Bin beş yüz otuzlu yıllarda Peru’da keşfedildi, bulundu. Avrupa’ya getirildi. Patates üretimi ile insanların karnı doydu. Açlık tehlikesi azaldı.
Buharlı gemi, buharlı tren makine gücüdür. Makine gücü insan hayatına kuvvet, hız katar. Sanayileşmek, makine yapmak, üretmektir. Makine gücü, üretim artışı sağlar. Daha çok, daha ucuz, daha kaliteli üretim sağlanır. Makine üretmek, makine gücünden faydalanmak modernliktir.
Medeniyet-Kültür, insanın ürettiği her şeydir. İlkelden moderne yükselen bir eğri çizer. Her toplum bu yükselen eğride yerini alır.
Demokrasi, insanları birbirine yakınlaştırır. Üretimin, tüketimin daha insancıl olmasına katkı yapar. Keşifler, icatlar insanın insana yaptığı iyiliktir. Birer nimettir. Bir çiçekle bahar gelmez, daha yolun başındayız, denir. Demokrasi mücadelesi de emek, çaba ister.
Laiklik, din işleri ve devlet işlerinin ayrılması yanında, dini bilgi ve devlet bilgisi bütünlüğüdür. Tüm bilgidir. Bilgi bütünlüğünden, tüm bilgiden faydalanmaktır. Laikliğin bilgi bütünlüğü olduğu herkes tarafından öğrenilmelidir. İkicilik, bilgi bütünlüğünün ikiye ayrılmasının öğrenilmesidir.
Dini bilgi, doktrin bilgi, ideoloji inanarak öğrenilir. Doğa-dünya bilgisi soru sorarak, şüphe ederek, deney-araştırma yaparak, sebep-sonuç düşünerek öğrenilir. İnsan, doğanın-dünyanın parçasıdır.
Bire indirgeme, soyutlamadır, slogan üretmektir, algıdır, pornodur. Bütünün bir parçasının alınıp yüceltilmesidir.
Gazete okurları, siyasi parti üyeleri ve seçmenleri bütüne ait olama, bütünün parçası olma duygusunu hissederler. Beklentilerini, umutlarını, yaşam biçimlerini, demokrasiyi “gazete ve parti” ile beraber düşünürler. Okur gazetenin, siyasi parti üyesi ve seçmeni partinin bir parçası olduğunu hisseder.
Bilinçli okur, bilinçli parti üyesi, bilinçli parti seçmeni demokrasi için çıkış yolları arar. Toplumdaki değişime, demokrasideki değişime katkı yapar.
Vahşi doğada her canlı kendi gücüyle tehlikelerden korunur. Otçul hayvanlar, otları yer. Etçil hayvanlar, otçul hayvanları yer. İnsan da doğanın parçasıdır. Korunmak için çeşitli keşifler, buluşlar yapmıştır. Örgütlenmek, bunlardan birisidir. Toplumda, doğada, çocukların bakımı ve korunması için örgütlenmek gerekir. Kreşler, yardım kuruluşları, koruyucu aile gibi örgütlenmeler gerekir. Çocukların sorumluluğunu üzerine alan kurumlar ve kurumlarda çalışan emekçiler gerekir. Evde, yolda, parkta, okulda çocukların gözetim altında olması gerekir. Kuralsız, keyfi yaşayanlardan, çocukları korumak gerekir.
Bire indirgeme, soyutlama, slogan ile toplumda kutuplaşma yapılıyor. Namaz platformu, bilim platformu, çağdaş düşünce akımları platformları buna örnektir. Namaz platformu, bilgi bütünlüğünün parçası olan dini bilgiden, dini bilginin parçası olan namaz alınıp yüceltiliyor. Bilim platformu ise bilgi bütünlüğünün içinden bilim parçasını alıp yüceltiyor. Çağdaş düşünce akımları platformları da bilgi bütünlüğü içinden akıl, bilim, sorgulama parçalarını alıp yüceltiyor.
Laiklik, dini bilgi ve diğer bilgi türlerinin beraber öğrenilmesini sağlar. Dini bilgi ile diğer bilgi türlerini uzlaştırır. Okul, bütün bilgi türlerinin öğrenildiği toplumsal kurumdur. Vatandaşın istediği bilgi türünü öğrenmesi için gerekli okulu açmak gerekir. Zorlama ile okula yönlendirme yapılması kabul edilemez.
Demokraside, herkesin bir oyu olmasına “temsili demokrasi” denir. Her vatandaşın geçimini sağlayacağı bir gelirinin olmasına “sosyal demokrasi” denir. Grev ve lokavt gibi haklar, “temsili demokrasi ve sosyal demokrasinin beraber uygulandığı demokraside” uygulanabilir.
Toplumdaki değişim süreci, “siyasi partileri, üyelerini, delegelerini, seçmenlerini” etkiler. Parti yönetiminde değişim istenir.
Toplumsal olaylara, “ideolojiler, arzular etkisinde” bakılır. Olaylara hangi ideolojinin, arzunun merceğinden bakılacağına karar vermek gerekir.
Devlet, vatanı ve milleti ile bir bütündür. Devlet, vatandaşların örgütlenmesidir. Devlet bütçesinden her vatandaşa pay vermek gerekir.
Sanata, toplumun gereksinmesi vardır. Sanat etkinlikleri ile insanlar hem eğlenirler hem eğitilirler. Tiyatro, opera, bale, konser gibi etkinlikler buna örnektir.
İdam konusu, gelişmiş ülkeler ile gelişmemiş ülkeler arasındaki temel farkı ortaya koyar. Toplumun, devletin idam yerine hapis cezasını kabul etmesi, bir gelişmişlik özelliğidir. Öldürme olayına bir tepkidir. İnsanı yaşatmayı istemektir.
Milli irade, toplumda bir konudaki uzlaşma ile oluşur. Toplumda uzlaşma yoksa milli irade de oluşmaz.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI
30 Haziran 2026 Yazarlar
29 Haziran 2026 Yazarlar
28 Haziran 2026 Yazarlar
28 Haziran 2026 Yazarlar