logo

23 Aralık 2020

İKİCİLİK VE İKİLEM


İbrahim Sanalp
ibrahim@kestelyore.com

Düalizm-ikicilik- iki zıt kavramın bir bütün oluşturması ve bu bütüne üçüncü bir kavram ismi verilmesidir. Tereddüt-ikilem- iki zıt kavramdan birini seçmek olur. Düalizm-ikicilik- ikiye indirgeme olur. Tereddüt-ikilem- bire indirgeme olur. Peyami Safa, “Biz İnsanlar” isimli romanında, düalizm-ikicilik- kavramı ile oynuyor. Kavramlar, düşüncenin anlatılması için oluşturulur. Kavramlarla oynamak, bilgi karışıklığı yapar. Bu durum, bir kuralsızlık olur. Kuralsızlık, devlet kanunlarına göre suç, din kurallarına göre, günah, haram olur. Sistem, kurallardan oluşur.

Emek-sermaye bütünlüğü, serbest piyasayı oluşturur. Serbest piyasa, üçüncü kavram olur. Serbest piyasa üst kavram, emek ve sermaye alt kavram olur. Din işleri ve devlet işleri kavramları, bir bütün oluşturur. Adına, laiklik denir. Laiklik, üçüncü kavram olur. Laiklik, üst kavramdır. Din işleri ve devlet işleri alt kavram olur.

Peyami Safa, emek-sermaye zıtlığına karşı, üçüncü bir küçük burjuva kavramı oluşturuyor.  Küçük burjuva, hem emek hem sermaye sahibi olur. Toplumda ekseriyeti oluşturur, diyor. Sermaye ve emek sahiplerinin toplumda, azınlık olduğunu, belirtiyor. Serbest piyasada, ikili yerine üçlü bir bütünlük oluşturuyor. İkicilik-düalizm- kavramı ile oynuyor.

Peyami Safa, “Bütün ikili zıtlıklar, tereddüt olur. Bütün ikili zıtlıklardan, kurtulmak gerekir. İkili zıtlıklar, insanı facia-trajedi- içinde yaşatır” diyor. Bu durum, iki zıtlıktan birini seçmeyi, bire indirgeme yapmayı, önermek olur. Bu durum, iki zıt kavramın bir bütün oluşturmasını ve bu bütüne, üçüncü bir kavram ismi verilmesini ret etmek olur. Düalizm-ikicilik- kavramı ile oynuyor.

Peyami Safa, Hegel’in idealizmi tez, materyalizmi antitez kabul etmesini ve senteze gitmesini, kabul ediyor. Hegel, düşüncenin maddeyi oluşturduğunu belirtir. Sentez, tez ve antitez bütünlüğü olur.  Sentez-bütün- tez yapılır. Buna bir antitez oluşturulur. Tez ve antitez ile bir yeni sentez oluşturulur. Bu durum, devamlı tekrarlanır. Hegel’in teorisi, düşüncenin maddeyi oluşturması: Yaratılış teorisine uygundur. Allah, boşluğa bakıp: Ol! Dedi, kâinat oluştu. Burada, mucize vardır. Mucize, dini bilgidir.

Karl Marks, Hegel’in teorisini alıp tekrar oluşturdu. Materyalizmi tez, idealizmi antitez kabul etti ve senteze ulaştı. Sentez, tez ve antitez bütünlüğü olur. Karl Marks’ın teorisine göre, madde düşünceyi oluşturur. Bu durum, maddenin düşünceyi ve ruhu oluşturması olur. Peyami Safa, bu durumu kabul etmiyor. Bu kabul etmeyiş, Hegel’in teorisini de kabul etmeyişe, dönüşüyor. Düalizmi-ikiciliği- ret ediyor.

Her kavramın, bir anlatım özelliği vardır. Düalizm-ikicilik- ve tereddüt-ikilem- ayrı ayrı anlatım özelliği olan kavramlardır. Bütün iki zıt kavramın bütün oluşturmasını ret etmek, bütün iki zıt kavramlar: Tereddüt-ikilem- olur, demek, düalizme-ikiciliğe- karşı olmaktır. Burada, dolaylı olarak, laikliğe karşı olmak, vardır

Share
4221 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

8+1 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • İNSAN HAYATI

    03 Aralık 2021 Yazarlar

         İnsan hayatını, hareket ederek devam ettirir. Hareket ederek, almak ve vermek gerçekleşir.  Yaşam boyu hareket ederek denge kurmaya çalışılır. Hayat, bir öğrenme sürecidir. Hatalardan ders alınıp yaşantı sürdürülür. Sorunu eleştirmek yerine, sorunun çözümüne odaklanılır.      Kibir, diğer insanların yaklaşmasını engelleyen bir savunma mekanizmasıdır. Alaycılık, huysuzluk, kabalık, küstahlık, utangaçlık, gevezelik birer savunma mekanizmasıdır.      İnsan, sevgi ve korku...
  • ŞEHİDE SAYGI

    01 Aralık 2021 Yazarlar

         Geçenlerde Bingöl’de tatsız bir olay yaşandı. İyi parti milletvekili Lütfü Türkkan Genel Başkanı Meral Akşener’e küfreden şehit abisine küfür etti diye ülke karıştı. Tükenmiş olan iktidar en ufak bir olayı bile ki böyle hassas bir konuda gündeme oturtup buradan kendine çıkar sağlamaya çalışıyor, ilerleyen bölümde şehitlerimize ne sıkıntılar yaşattıklarını ne hakaretler ettiklerini de yazacağız. Türkan, yanlış yapmıştır siyasetçi hele böyle bir zamanda bu tuzaklara düşmemelidir. Neticede, partideki görevinden alınıp özü...
  • ÇOCUK HAKLARI

    01 Aralık 2021 Yazarlar

    20 Kasım, Dünya Çocuk Hakları Günü olarak kutlanmaktadır. 1989 yılında imzalanan Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi ile çocukları hakları yasalar ile de güvence altına alınmaya başladı. Haklarını koruyamayan, bilmeyen, buna gücü de olmayan, ama dünyanın da en güzel varlıkları olan çocukların haklarını güvenceye almak ve çocukları korumak elbette yetişkinlerin sorumluluğunda. Özellikle toplumsal krizler ve savaşlarda en büyük yarayı alan kesim çocuklar olur. Atatürk’ün meşhur “Cumhuriyet bilhassa kimsesizlerin kimsesidir” sözü anne...
  • Avrupa’daki Kestel’liler

    29 Kasım 2021 Yazarlar

        Kıymetli Okuyucular,      Değerli Can Dostlar.      Herkes gibi bende seyahat etmekten keyif alıyorum. Fırsat buldukça da imkanlarımı kullanıyorum. Kendimi yeniliyorum. Dağarcığımda yeni ufuklara yelken açıyorum. Yeni yeni şeyler öğreniyorum. Pandemi dolayısı ile uzun bir süredir bu imkanı bulamadık.  Esasen Mimarlık öğrencisi kızımla 29 Ekim Cumhuriyet bayramı tatiline odaklanmıştık.   İstanbul da okuyan kızımızın online eğitimi sonlanınca ev, yurt vs. d...