İNSAN

İbrahim Sanalp

ibrahim@kestelyore.com

İnsanlar, acılarının etkisini azaltmak için, ağaç, çiçek yetiştirirler. Bahçede toprağa ve saksılara ağaç, çiçek dikilmesi, günlük yaşantıya bir hareket getirir. Ağaç ve çiçeğin bakımı, hareket oluşturur. İnsanın duygu ve zekâsı, karşısındaki insanın, iyi yanlarını görmesini sağlar. İyi yanlarını karşılıklı görmek, duygulanmak insanları uzlaştırır. İnsanların, sevilmeye ihtiyacı olur. Küçük bir ilgi karşısında, insan duygulanır.

Ağaç budamasında “iki dala ayıma” kuralı uygulanır. Budama ile ürün artışı sağlanır. Ağacın gövdesi, önce iki dala ayrılır. Sonra her dal filiz-uç- vermeye devam eder. Her dal, iki filiz-uç- ile devam ettirilir. Tek gövde halinde büyüyen ağaçlarda, iki dal arasında, bir yan dal bırakılır. Aradaki boşluğa dikkat edilir. Dalların birbirine binmesi, budama ile önlenir.

İnsan, düalist-ikici- anlatım ile düşüncesini açıklar. Hegel, Karl Marks, Kant, Max Weber bilgi ile ilgili düşüncelerini, düalist-ikici- kurala göre anlatırlar. Tez, antitez: Sentez bütünlüğü, bilginin ikiye ayrılıp bütünleşmesini anlatır.

Hegel, idealist bilgiyi tez, materyalist bilgiyi antitez, kabul eder. İki bilgi türünü, sentezde bütünleştirir. Bilgi bütünlüğü-tüm bilgi- oluşur.

Karl Marks, materyalist bilgiyi tez, idealist bilgiyi antitez, kabul eder. İki bilgi türünü, sentezde bütünleştirir. Bilgi bütünlüğü-tüm bilgi- oluşur.

Kant, görünenin bilgisine fenomen, görünmeyenin bilgisine numen ismini verir. Her iki bilgi türünün de öğrenileceğini ve kategorilere ayrılıp kullanılacağını anlatır. Fenomen tez, numen antitez olur. Her iki bilgi türü, sentezde bütünleşir. Bilgi bütünlüğü-tüm bilgi- oluşur.

Max Weber, bilgiyi ikiye ayırır. Kutsallaştırma ile oluşturulan bilgi ve görev-işlev- düşünerek oluşturulan bilgi olarak bilgiyi ikiye ayırır. Kutsal olanın bilgisi tez, görev-işlev- olanın bilgisi antitez olur. Her iki bilgi türü, sentezde bütünleşir. Bilgi bütünlüğü-tüm bilgi- oluşur.

Dini bilgide, tez, antitez: Sentez kuralı yok. Bilgi, sadece ikiye ayrılır. İki zıtlık-farklılık- arasında boşluk-uçurum- bulunur. Sevap-günah, helâl-haram gibi… İki zıt bir araya gelmez. Felsefe bilgisine göre, düalist-ikici- anlatımda: İki zıt kavram, bir bütün oluşturur.

Felsefe bilgisinde: Laiklik kuralı: Din işleri ve devlet işlerinin ayrılmasıdır. Din işleri ve devlet işleri bir bütün oluşturur. Dini bilgiye göre: Laiklik tanımındaki, din işleri ve devlet işlerinin ayrılması, bir bütün oluşturmaz. Din işleri ve devlet işleri arasında boşluk-uçurum- vardır.

İki doğru kuralı: Dini bilginin ve dünya bilgisinin, kendi kurallarına göre, doğru olmasını anlatır. İki doğru kuralı, ikiye indirgeme olur.

Bilgi felsefesinde, altı bilgi türü var. Bilgi türlerinin altıya indirgemesi olur. Günlük bilgi, teknik bilgi, dini bilgi, sanat bilgisi, bilimsel bilgi, felsefe bilgisi, bilgi türleri olur. Her bilgi türü, dünyaya bir bakış açısıdır.

Bütünün parçaları olur. Bütünün parçaları eşittir. Bütün, farklılıkların eşitliği olur. Bir elin parmakları, farklılıkların eşitliğine örnek olur. Bütünün bir parçası yerine, bir başka parçasını koyamayız. Bütün parçalar gerekli olur. Bu gereklilik, farklılıkların eşitliğini oluşturur. İnsan kelimesi, düalist-ikici- anlam belirtir. İnsan, kadın insan ve erkek insan bütünlüğü olur. İnsan insana, denir.

Geçmişte, idealist filozoflar, kendi bilgilerini doğru kabul ederdi. Materyalist filozofların bilgilerini, doğru kabul etmezdi. Materyalist filozoflar da kendi bilgilerini doğru kabul ederdi. İdealist filozofların bilgilerini, doğru kabul etmezdi. Dini bilgi ise kendi bilgilerini doğru kabul ederdi. Hem başka dini bilgileri ve felsefe bilgisini doğru kabul etmezdi. Demokrasi, düalizm-ikici- anlatım, bütün kavramı: Bilgi türlerine eşitlik getirdi.

Bütün vatandaşlar için, “bütün kavramını, bilgi bütünlüğünü, düalizmi-ikiciliği- öğrenmek, görev olur.

Not: Ziya Gökalp: Gözlerimi kaparım / Vazifemi yaparım, demiş. Bu sözü: Gözlerimi açarım / Vazifemi yaparım, naziresi ile eleştirmişler. Burada, Max Weber’in etkisi var. Vazife-görev-işlev- düşünerek hareket etmek anlatılıyor. Gözlerini kapamak, sadece vazife-görev-işlev- düşünmek olur.