TESPİH

İbrahim Sanalp

ibrahim@kestelyore.com

Tespih, Allah adını anmak-zikretmek- anlamı taşır. Tespih aynı zamanda, kutsal sözlerin tekrar edilmesini saymak için kullanılan bir aracın adı olur. Tespih taneleri, bir ipe dizilerek, tespih halkası oluşturulur.

 Müslümanlar, otuz üç ya da doksan dokuz tespih tanesinden oluşan tespihler kullanırlar. Müslümanlar, namazdan sonra, tespih duası yaparlar. Otuz üçer defa, sübhânallah, elhamdülillâh, Allâhüekber sözlerini tekrar ederler. Budistler, yüz sekiz, Katolikler, altmış dört tespih tanesinden oluşan tespihler kullanırlar. Ortodoks Yunanlılar, on beş-on sekiz gibi kesin olmayan sayıda taneleri olan tespihler kullanırlar.

Benzerlikler ve farklılıklar, tanıtıcı özellik taşır. Tespih, benzerliği belirtir. Tespih tanelerinin sayısı, farklılığı belirtir. İbadet zamanları, benzerliği belirtir. İbadet şekilleri, farklılığı belirtir. Sabah, öğle, ikindi, akşam kelimeleri, ibadet zamanı için kullanılır. Zaman bakımından benzerliği gösterir. İbadet şekilleri açısından, farklılığı gösterir.

Hazreti Muhammet, “Veda Hutbesi” isimli konuşmasında: Çocuk kimin yatağında doğmuşsa, babası odur, demiştir.  Günümüzde, dünya bilgisi olan gen testi ile babalık belirlenir. Bilgi bütünlüğüne göre, her iki bilgi de doğru kabul edilir. Dini bilgiye göre, yatak bir ölçüdür. Dünya bilgisine göre, gen testi bir ölçüdür. Her ikisini de beraber belirtmek gerekir.

Ayakta yürüyerek ibadet, benzerliği gösterir. İbadet şekilleri, farklılığı gösterir. Müslümanlar, tavaf ibadetini yürüyerek yaparlar. Hıristiyanlar, çile yürüyüşü ile ibadet ederler. İnancı belirtmek için ibadet edilir. İbadet şekilleri, dini bilginin görünen bilgisi olur. “Görünmeyenin bilgisi” ibadet sırasında, dile getirilir.

Demokraside, gösteri yürüyüşleri, düşüncenin ifade edilmesi için yapılır. Gandi, bağımsızlık isteğini, yürüyerek dile getirdi. Amerika Birleşik Devletleri’nde, Siyahlar, özgürlük ve eşitlik isteklerini, yürüyerek dile getirirler. Kemal Kılıçdaroğlu, adalet isteğini belirtmek için yapılan yürüyüşte, önde yürüdü.

İbadet için giyinmek ve doğaya uyum için giyinmek, benzerliği gösterir. Giyim şekilleri, giyim eşyaları, farklılığı gösterir. Giyinmekte, soyunmakta, hem dini bilgi hem dünya bilgisi kullanılır. Dini bilginin içindeki dünya bilgisini ayırmak gerekir. Tespih, yürümek, giyinmek, soyunmak dünya bilgisidir. Dünya bilgisi, görünenin bilgisi olur. Görünmeyenin bilgisi, söz ile ifade edilir. İbadet şekilleri, dünya bilgisi olur. Allah inancı, dini bilgidir.  Allah inancını belirtmek için yapılan ibadet şekilleri, dünya bilgisidir. İnsan vücudu, sesi, nefesi dünya bilgisidir.

Tespih, tespih taneleri, yürüyerek ibadet, demokraside yürüyüş, dini bilgide ve dünya bilgisinde saf bilgiye ulaşmak gibi düşüncelerin tekrarı yapıldı.