ZAMAN PERSPEKTİFİ

İbrahim Sanalp

ibrahim@kestelyore.com

     Dünya dört boyutludur. En, boy, derinlik, zaman boyutları var.

     Doğadaki en, boy, derinlik boyutunu, iki boyutlu resim kağıdı üzerinde göstermeye perspektif denir. Derinlik, perspektif ile gösterilir. Yakın alan büyük, uzak alan küçük gözükür.

     Yaşama, zamanı unutmadan bakmak gerekir. Yaşama, zaman perspektifini hesaba katarak bakmak, gündelik olanın tıkadığı kanalların açılması olanağını verir.

     Şimdiki zaman ile tarihin karşılaşması, zaman perspektifinden bakmaktır.

     Sayısız uygarlıklara, inançlara zaman perspektifi ile bakmak gerekir. Tarihe, kültüre zaman perspektifinden bakmak gerekir.

     Üç tane iki şıklı zaman perspektifi var. Geçmiş zaman, şimdiki zaman, gelecek zamandır.

     Geçmişin olumlu, başarılı anıları ile yaşayanlar. Geçmişin olumsuz, başarısız anıları ile yaşayanlar.

     Şimdiki zamanda zevk, tat almak için yaşayanlar. Şimdiki zamanda kaderine razı yaşayanlar.

     Gelecek zamanda yapacakları için plan yapanlar, hayal kuranlar. Gelecek zamanda içinde bulunduğu günü yaşamak isteyenler.

     İnsan tarihinin şimdiki zaman içine sızmasını hem fiziksel hem de ruhsal olarak algılamak için zaman perspektifi ile bakmak gerekir.

     Zamanın perspektifinden bakmak, hoşgörü özelliği taşır. Zamanın perspektifinden bakmak, inançla, cesaretle hayal kurmayı sağlar. Zaman perspektifi ile dünyayı anlamaya çalışırız.

     Zaman perspektifi, dünyaya bakış açısı anlamında da kullanılıyor.

     Bilgi felsefesinde altı bilgi türü var. Günlük bilgi, teknik bilgi, dini bilgi, sanat bilgisi, bilimsel bilgi, felsefe bilgisidir.

     Her bilgi türü dünyaya bir bakış açısıdır. Bakış açısı ile dünyayı anlamaya çalışırız.

     Hem zaman perspektifi hem bilgi türleri ile dünyaya bakış açısı, hayatımızı etkiler.

     Fetva, dini bilgi ile değerlendirme, yorum yapmaktır. Dini bilgideki ibadet kuralları için fetva vermek gerekir. Her konuda fetva vermek, hem zaman perspektifi hem her bilgi türü bakış açısı ile dünyaya bakmayı sınırlandırır.

     Hem zaman perspektifi hem bilgi türü ile dünyaya bakış açısının serbest olması gerekir.

ZITLIK, ÇATIŞMA

İyi-kötü, faydalı-zararlı, doğru-yanlış zıtlık, çatışma belirten ikiye ayırmadır.

Dinde sevap-günah ikiye ayrımı var. Zıtlık, çatışma belirtir.

Övmek-kötülemek de ikiye ayrımdır. Zıtlık, çatışma var.

İngiliz ve Amerikan toplumu, pragmatizm kuralı ile zıtlıktan, çatışmadan uzak duruyor.

Pragmatizme göre, pratiğe dönüşen teori faydalıdır. Pratiğe dönüşmeyen teori faydasızdır.

Eğitimin ameli olması, yaparak öğrenmek, teorinin pratiğe dönüşmesidir.

Pragmatizme göre hareket etmek gerekir. Zıtlıktan, çatışmadan uzak yaşarız.