DEPREM VE YAĞMACILIK

Av. Can Lafcı

canlafci@kestelyore.com

         İnsan özünde iyi midir kötü müdür sorusu, felsefenin sağlam tartışma alanlarından biri. Bu soruya belki herkes yaşadıkları üzerinden zaman zaman farklı cevaplar verebilir. Ülkemizin gerçeği olan deprem, her tekrar ettiğinde insanların enkaz altından canlı çıkmasına, hayatlarına geri dönebilmelerine dair umudumu 1999 depreminden kalan yağma hikayeleri gölgeler. Bu yağmacıların varlığı da insanın özünde iyi falan değil rezil bir yaratık olduğu fikrine iter beni.

         Hazırlıksız yakalandığımız bu ilk büyük depremden sonra kurtarma ve yardım çalışmalarındaki eksikliğe hiç akla gelmeyecek bir sorun daha eşlik etmişti. Çeşitli yerlerden deprem bölgesine yardım bahanesiyle hücum eden insanlığın ne kadar iğrenç olabileceğini gösteren yağmacılar, enkaz altından çıkan paraları, altınları ve değerli eşyaları yağma etmekle kalmayıp kurtarılmayı bekleyen insanları da öldürdüler. Enkaz altında kalan bir kadının bileziklerini almak için bileklerinin kesildiği, ölüm nedeninin de bu kesiye bağlı kan kaybı oluğunu tespit eden otopsi raporu arşivimde mevcut. Enkazdan yüklü hırsızlık yapıp kendilerini gören depremzedenin başına taşla vurarak öldüren caniler de adliye kayıtlarında mevcut. Buna benzer pek çok olay yaşandı. Hepsi gerçek. İzmir’de yaşanan depremde az sayıda bina yıkıldığı için güvenliği sağlamak ve yardım çalışmalarını yönetmek kısmen kolay oldu.

          Beklenen büyük İstanbul depreminde ise yıkımın çok daha büyük olacağını düşündüğümüzde, deprem sonrası kurtarma çalışmalarının yanı sıra, anında enkaz altındaki insanların mal ve can güvenliğini korumak adına silahlı ve disiplinli bir kuvvetin güvenlik sağlaması gerekecek. Bu güç de şüphesiz TSK olacaktır. Ordunun bu konuda bir eylem planı olduğunu biliyoruz. Ancak deprem ve büyük afet durumunda güvenliğin sağlanması, enkaz altındaki insanların canına ve malına, kurtulanların da canına, malına, ırzına tasallut edecek aşağılıkların saldırılarına karşı sert önlemler alınması gerekecek. Bunun şimdiden bir yasa ile sınırlarının çizilmesi yerinde olur düşüncesindeyim. Zira deprem sonrası yaşanacak kaos ortamında, suç işlemenin serbest olduğu, kimsenin suç işleyenleri yakalayamayacağı düşüncesi ile deprem bölgesine saldıracak olan  insan görünümlü varlıklar, bizimle aynı oksijeni soluyorlar. Bu bir gerçek ve depremin bir başka önemli yönü. Yapı güvenliği, can güvenliği ve benzeri konularda alınacak diğer tedbirler her gün tartışılıyor. Ancak deprem sonrası dönemde yaşanacak bu sorunu da şimdiden öngörmek ve önlemi almak gerekli.

         Umarım beklenen depremler hafif şiddetli olur ve ciddi zarara sebebiyet vermez. Ancak gerçekleştiğinde deprem sonrasında yaşanacak bu sorunla da baş edebilmemiz gerekecek.