ALTILI MASA

Av. Can Lafcı

canlafci@kestelyore.com

            Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi güya koalisyonları ortadan kaldıracaktı. Ülkenin siyasi durumu tek başına iktidara uygun olmadığı halde ve parlamenter sisteme ilişkin oturmuş bir kültür olduğu halde, sırf mevcut Cumhurbaşkanı’na daha fazla yetki vermek için bu sisteme geçildi. Koalisyonlar eskiden seçim sonrasında olurdu. Şimdi seçim öncesinde oluyor tek fark bu. Adı da koalisyon değil ittifak oldu. Belediye seçimlerinde koalisyonların yarışmasını gördük. Kazanan başkanlar tek partinin değil bağlı bulunduğu partinin yer aldığı ittifakın başkanları olarak çalışıyorlar.

            Yaklaşan seçimlerde de kim kazanırsa kazansın bir koalisyon hükümeti oluşacak. AKP’nin uzun zamandır TBMM’de tek başına iktidara yetecek çoğunluğu yok. MHP’nin desteği ile tek başına iktidarlarını rahat biçimde sürdürüyorlar. MHP’nin iktidar ortağı olduğu ve yeni dönemde de seçimi Cumhur İttifakı kazanırsa hükümet ortağı olarak siyasi yaşamına devam edeceği tartışmasız bir gerçek.

            Bu durumda ülkenin siyasi iklimi ve ihtiyaçları göz önüne alındığında Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin uzun süreli olmayacağı da anlaşılıyor. Parlamenter Sistem’in handikaplarına rağmen Türkiye için en uygun sistem olduğu kısa süre içinde ortaya çıktı. Bu ülkede halkın seçtiği vekillere ve bakanlara ulşam onlardan telpet bulunma alışkanlığı vardır. Bu aynı zamanda doğrudan demokrasinin de güzel bir yansımasıdır. Ancak şu anda meclis ve milletvekilleri o kadar etkisiz ki, TBMM’nin ziyaretçi sayısı bile eskiye göre hayli düşük. Bakanların ise halklar hiçbir irtibatı yok. Cumhurbaşkanı’nı doğrudan halk seçecek derken Bakanlar’ın birini bile halk seçemez hale geldi. Anayasa Hukuku anlamında Bakanlar’ın halka hesap verme zorunluluğu yok. Doğrudan Cumhurbaşkanı’na bağlı görev yapmaktalar. Parlamenter Sistemde de Bakanları tayin etme yetkisi Başbakan’da idi. Ancak milletvekilleri içinden kabine kurulduğundan Bakan olan Milletvekili aynı zamanda seçim çevresine, halka ve TBMM’ye karşı sorumluydu. Bu durum demokrasinin daha işlevsel olmasını sağlıyordu. Parlamenter sistemde milletvekilleri çok daha etkindi. Bakanlar’a halkın derdini aktarabilir, talepte bulunabilir, gerekirse eleştirebilirdi. Mevcut sistemde ise milletvekilleri kendi partisinden olsa dahi herhangi bir Bakan’dan randevu dahi alamıyor. Bu durumda seçmenin isteklerinin hükümete ulaşması imkansız hale geliyor.

            Ülkemize hiç uymayan ve kısa sürede büyük hukuki ve ekonomik krize sebep olan, dünyanın demokratik hiçbir ülkesinde olmayan Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin yapılacak anayasa değişikliği ile değiştirilmesi elzem hale gelmiştir. Bunun ancak hükümet değişikliği ile olacağı da anlaşılıyor.

            Altılı masa farklı renklerden partilere sahip olsa da hedeflerinin bu sistemi değiştirmek olduğunu deklare etmeleri kıymetli. Zaten bu kadar farklı renkten partinin bir araya gelmiş olmaları bu sistemin çarpıklığını gösteriyor. Ülkeyi iki kutba ayrılmaya mahkum eden Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ikiden çok daha fazla renge sahip olan ülkemize hiç uygun değil. Yaklaşan seçimlerde ne sonuç alınır bilinmez. Ancak bu sistemi ülkenin uzun yıllar kaldıramayacağı şimdiden anlaşılıyor.