ALTILI MASA

Av. Can Lafcı

canlafci@kestelyore.com

            CumhurbaÅŸkanlığı Hükümet Sistemi güya koalisyonları ortadan kaldıracaktı. Ãœlkenin siyasi durumu tek başına iktidara uygun olmadığı halde ve parlamenter sisteme iliÅŸkin oturmuÅŸ bir kültür olduÄŸu halde, sırf mevcut CumhurbaÅŸkanı’na daha fazla yetki vermek için bu sisteme geçildi. Koalisyonlar eskiden seçim sonrasında olurdu. Åžimdi seçim öncesinde oluyor tek fark bu. Adı da koalisyon deÄŸil ittifak oldu. Belediye seçimlerinde koalisyonların yarışmasını gördük. Kazanan baÅŸkanlar tek partinin deÄŸil baÄŸlı bulunduÄŸu partinin yer aldığı ittifakın baÅŸkanları olarak çalışıyorlar.

            YaklaÅŸan seçimlerde de kim kazanırsa kazansın bir koalisyon hükümeti oluÅŸacak. AKP’nin uzun zamandır TBMM’de tek başına iktidara yetecek çoÄŸunluÄŸu yok. MHP’nin desteÄŸi ile tek başına iktidarlarını rahat biçimde sürdürüyorlar. MHP’nin iktidar ortağı olduÄŸu ve yeni dönemde de seçimi Cumhur Ä°ttifakı kazanırsa hükümet ortağı olarak siyasi yaÅŸamına devam edeceÄŸi tartışmasız bir gerçek.

            Bu durumda ülkenin siyasi iklimi ve ihtiyaçları göz önüne alındığında CumhurbaÅŸkanlığı Hükümet Sistemi’nin uzun süreli olmayacağı da anlaşılıyor. Parlamenter Sistem’in handikaplarına raÄŸmen Türkiye için en uygun sistem olduÄŸu kısa süre içinde ortaya çıktı. Bu ülkede halkın seçtiÄŸi vekillere ve bakanlara ulÅŸam onlardan telpet bulunma alışkanlığı vardır. Bu aynı zamanda doÄŸrudan demokrasinin de güzel bir yansımasıdır. Ancak ÅŸu anda meclis ve milletvekilleri o kadar etkisiz ki, TBMM’nin ziyaretçi sayısı bile eskiye göre hayli düşük. Bakanların ise halklar hiçbir irtibatı yok. CumhurbaÅŸkanı’nı doÄŸrudan halk seçecek derken Bakanlar’ın birini bile halk seçemez hale geldi. Anayasa Hukuku anlamında Bakanlar’ın halka hesap verme zorunluluÄŸu yok. DoÄŸrudan CumhurbaÅŸkanı’na baÄŸlı görev yapmaktalar. Parlamenter Sistemde de Bakanları tayin etme yetkisi BaÅŸbakan’da idi. Ancak milletvekilleri içinden kabine kurulduÄŸundan Bakan olan Milletvekili aynı zamanda seçim çevresine, halka ve TBMM’ye karşı sorumluydu. Bu durum demokrasinin daha iÅŸlevsel olmasını saÄŸlıyordu. Parlamenter sistemde milletvekilleri çok daha etkindi. Bakanlar’a halkın derdini aktarabilir, talepte bulunabilir, gerekirse eleÅŸtirebilirdi. Mevcut sistemde ise milletvekilleri kendi partisinden olsa dahi herhangi bir Bakan’dan randevu dahi alamıyor. Bu durumda seçmenin isteklerinin hükümete ulaÅŸması imkansız hale geliyor.

            Ãœlkemize hiç uymayan ve kısa sürede büyük hukuki ve ekonomik krize sebep olan, dünyanın demokratik hiçbir ülkesinde olmayan CumhurbaÅŸkanlığı Hükümet Sistemi’nin yapılacak anayasa deÄŸiÅŸikliÄŸi ile deÄŸiÅŸtirilmesi elzem hale gelmiÅŸtir. Bunun ancak hükümet deÄŸiÅŸikliÄŸi ile olacağı da anlaşılıyor.

            Altılı masa farklı renklerden partilere sahip olsa da hedeflerinin bu sistemi deÄŸiÅŸtirmek olduÄŸunu deklare etmeleri kıymetli. Zaten bu kadar farklı renkten partinin bir araya gelmiÅŸ olmaları bu sistemin çarpıklığını gösteriyor. Ãœlkeyi iki kutba ayrılmaya mahkum eden CumhurbaÅŸkanlığı Hükümet Sistemi ikiden çok daha fazla renge sahip olan ülkemize hiç uygun deÄŸil. YaklaÅŸan seçimlerde ne sonuç alınır bilinmez. Ancak bu sistemi ülkenin uzun yıllar kaldıramayacağı ÅŸimdiden anlaşılıyor.