KURALLAR

Bir toplumu birleştiren, toplumu millet yapan kurucu değerlere, geçmişin kazanımlarına sahip çıkmak bir kuraldır. Kurtuluş, kuruluş kavramları milletin değerleridir.
Anayasa, kanunlar, yönetmelikler toplumun değerleridir. Toplum, bir bütündür. Yönetim ve muhalefet, toplumun parçalarıdır. Yönetim ve muhalefet, birbirini tamamlar. Toplumda uzlaşma ile milli irade oluşur. Uzlaşma varsa milli irade vardır.
Seçimler, düşünen, özgür karar veren seçmenlerin yapacağı davranıştır. Seçimler, özgür iradenindir. İnsanların düşünceleri yasaklarla engellenirse, duyguları korkularla şartlandırılırsa, ego-süper ego kuralı baskı altına alınmış olur. İnsan, egosunu-isteklerini- süper egoya-toplum kurallarına- uyum sağlayarak yaşar. Toplum kuralı, baskı altında olunca uygulaması olmayan bir yazılı kural haline gelir.
Bilim, nesnelliktir. Bilim insanı, nesnel davranır. Bilim, nitelikli eğitim ile gelişir. Bilimsel gelişme, uluslar arası işbirliği sonucu olur. Bilim, doğa bilgisi bütün insanlığa aittir. Ar-Ge çalışmaları için ayrılan payın oranı önemlidir. Toplam milli üretimden Ar-Ge çalışmalarına pay ayrılır.
Üç maymunu oynamak, “susmak, görmemek, duymamak” davranışıdır. Toplumlar üç maymunu oynadığı zaman, tepki vermeyen bir toplum oluşur. Toplum yaşantısı, bir süreçtir. Sürecin içinde değişim devam eder. Toplum, değişim ile varlığını sürdürür. Toplumda düşüncenin serbest ifade edilmesi gerekir.
Kuralsızlık, her şeyi etkiler. Rüşvet, iltimas, adam kayırma ortaya çıkar. Sonunda suçu affetme olayı oluşur. Kurallara göre yaşamak gerekir. Kuralsızlık, acı, üzüntü sebebidir. Suç işlemeyi, daha büyük suç ile kıyaslamak, önemsiz göstermek, topluma verilen zararı önlemez, telafi de etmez. Sadece teselli eder.
Basın, halka hizmet etmekle yükümlüdür. Demokrasinin kurallarından birisidir. Halkın bilgi öğrenme hakkı vardır. Basının da belli kuralları vardır. Bunlardan birisi, araştırmacı gazeteciliktir. Gazeteci, belgelere göre yazısını yazar. Haberler, radyo ve televizyonda belirli bir zamanda özet olarak verilir. Basın, her partiye yayınlarında yer verir.
Dinin ibadet kurallarına göre günah olan hareketi yapan, mahşer günü cezasını cehennemde çeker. Allah, günahı affederse, cennete gider. Sevap olan hareketi yapan, cennete gider.
Devletin kanunlarına göre suç işleyen kişi, bu dünyada kanunların belirttiği cezayı yargılandıktan sonra çeker. Kanunlara uyan kişi, vatandaşlık görevini yapar. Hak ettiğini kurallara göre alır.
Raskolnikof, bir roman kahramanıdır. Kendisini şikayet ederek, suçunun cezasını, bu dünyada çekmek ister. Raskolnikof, ayrıca ahrette günahının cezasını cehennemde çekecek veya Allah affederse cezadan kurtulup cennete gidecek.
Burada laik düşünce ve davranış söz konusudur. Hem dini bilginin ibadet kurallarına göre bir davranış var, hem devlet bilgisi kanunların kurallarına göre bir davranış var. İkisi birbirini tamamlar. Her iki kurala uymak gerekir.
Anlatımda, genelden özgüne bir sıra takip edilir. Örnek olarak, “Güzel, minik ev” denir. Kronoloji, diziliş demektir. “Cümlelerinizi, paragraflarda, paragrafları metinde sıralamak” cümlesinde, cümleden paragrafa, paragraftan metne sıra takibi anlatılır. Basitten karmaşığa bir yol izlenmesi de bir diziliştir. Dizilişte, içerik, üsluptan önce gelir. Her bölüm, bütünle ilişkilidir. Bütün-parça ilişkisi vardır.
“Bir-çok, bütün-parça” kuralı ile tasvir yapılır, mantık yürütülür.
Atatürk, sarı saçlı, mavi gözlü, orta boyludur. Cümlesinde, Atatürk, bir; özellikler çoktur. Atatürk, bütün; özellikleri parçadır. Burada tasvir yapılması anlatıldı.
Laiklik, din işleri ve devlet işlerinin ayrılmasıdır. Bu tanıma göre, laiklik bir; diğer özellikler çoktur. Laiklik, bütün; diğer özellikler parçadır.
Müslümanlar-laikler, dindarlar-laikler ayrımını, “bir-çok; bütün-parça” kuralına göre inceleyelim.
Laiklik, bir; Müslümanlık, dindarlık din işleri içinde çok özelliğine sahiptir. Laiklik, bütün; Müslümanlık, dindarlık din işlerinin içinde parça özelliğine sahiptir. Burada mantık yürütüldü.
Bir, çok olanın üst kavramıdır. Bütün, parçaların üst kavramıdır. Bir, bir olanla yan yana gelir. Çok, çok olanla yan yana gelir. Bütün, bütün olanla yan yana gelir. Parça, parça olanla yan yana gelir.
“Laik ve bilimsel eğitim” sözünde, laik, bir özelliğine sahiptir. Bilimsel, çok özelliğine sahiptir. Bilimsel, devlet işlerinin içindedir. Laik, bütün özelliğine sahiptir. Bilimsel, parça özelliğine sahiptir. Bilimsel, devlet işlerinin içindedir. Burada mantık yürütüldü.
Laiklik, Aydınlanma kelimeleri, bir veya bütün özelliğine sahiptir. Dinişleri, devlet işleri ve Rönesans, reform hareketleri kelimeleri çok veya parça özelliğine sahiptir. Burada mantık yürütüldü.
Toplum hayatı kurallara göre yaşanır.